food for thought

Institutioneel herontwerp voor het realiseren van publieke waarde in landbouw en natuur In mijn vorige artikel heb ik een institutioneel herontwerp bepleit. In dit artikel bouw ik daar op voort en beschrijf ik de ontwerpeisen voor zo'n herontwerp, maar eerst nog even een korte opfrisser van mijn eerdere boodschap. We willen sturen op resultaten, maar...

Het huidige systeem is ongeschikt voor resultaatsturing: een pleidooi voor institutioneel herontwerp De Nederlandse landbouw staat voor een complexe transitie. Van boeren wordt verwacht dat zij tegelijkertijd bijdragen aan klimaatdoelen, stikstofreductie, bodemgezondheid, waterkwaliteit en biodiversiteit, terwijl ze ook hun economische levensvatbaarheid en maatschappelijk draagvlak ('license to produce') moeten zien te behouden. Dat vraagt om ingrijpende...

Natuurherstel als randvoorwaarde: de implicaties van de Natuurherstelverordening voor de landbouw De Natuurherstelverordening (NHV) is op 18 augustus 2024 in werking getreden. Verordeningen zijn rechtstreeks van toepassing in de lidstaten en hebben dus directe werking. Dat neemt niet weg dat de NHV nog wel geïntegreerd moet worden in de Nederlandse wet- en regelgeving om er...

Groenblauwe diensten als baat i.p.v. verliespost: de noodzaak van een nieuwe vergoedingssystematiek Om te bepalen hoe hoog de vergoedingen voor groenblauwe diensten mogen zijn, wordt in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) de vergoedingssystematiek van 'costs incurred, income foregone' (hierna: CI/IF-systematiek) gebruikt. Deze systematiek gaat uit van een eenvoudig principe: als boeren worden gecompenseerd...

Van sturen op wat we niet willen naar sturen op wat we wél willen In een eerder artikel noemde ik al dat de overheid wil toewerken naar een stelsel van 'verantwoord vertrouwen'. In de praktijk wordt dat stelsel echter ingekleurd door termen als zero tolerance, terugvordering en boete. Incidenten leiden vaak tot nieuwe regels, extra...

Van vergoeden naar waarderen: voorbij de drang tot beheersen We willen graag dat boeren groenblauwe diensten leveren om de kwaliteit van natuur en landschap in het agrarisch gebied te behouden en versterken. Maar in plaats van hen te betalen voor de waarde die zij daarmee creëren, vergoeden we hen voor gederfde inkomsten en gemaakte kosten....

Van subsidies naar opdrachten voor groenblauwe diensten Al langere tijd - eigenlijk al vanaf de tijd van 'Je kunt niet groen doen als je rood staat' - klinkt de oproep dat 'groen boeren moet lonen'. Toch blijven we dat 'groen boeren' nog steeds organiseren als subsidie. Daarmee reduceert het huidige systeem boeren in feite tot...

Van basiszorg naar gebiedskwaliteit: de missende schakels tussen boer en gebied Ons landbouwbeleid is in de afgelopen decennia steeds verder aan het opschuiven van steun voor productie naar steun voor groenblauwe diensten die boeren leveren. Tegelijkertijd is er een verschuiving gaande van maatregelsturing naar resultaatsturing. Die verschuiving dwingt ons om na te denken over waar...

Nationale koppen schrappen: een onmogelijke belofte De discussie over nationale koppen op Europees beleid speelt al zeker twintig jaar. Net als eerdere kabinetten heeft ook het huidige - inmiddels alweer demissionaire - kabinet beloofd nationale koppen te schrappen. Deze belofte is gedoemd te mislukken. Niet omdat het probleem niet bestaat, maar omdat de onderliggende problemen...

In de begroting van het ministerie van LVVN is de komende jaren extra geld gereserveerd voor agrarisch natuurbeheer (ANB), waaronder voor de uitbreiding van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb). Maar hoeveel daarvan is nou écht zeker? Een duik in de wereld der begrotingen maakt duidelijk dat er verschillende gradaties van zekerheid zijn. Onderstaand een...